Molendagboek
Nasleep restauratie - Gaande werk
Plaatsen van degelijke keervang en waterinsijpeling via de assenkop
Verslag van 25/11/2007
Toen ik aankwam bij de molen, nam ik snel even een foto van de buitenkant van de kap. Een stuk beplanking was enkele weken geleden naar beneden gekomen. Insijpeling van vocht en het steeds weer opdrogen hebben de planken doen krom trekken. De basis van het probleem ligt hier bij de slechte dakbedekking en verkeerde plaatsing tijdens de restauratiewerken.

Zondagmiddag besloten we om het probleem van waterinsijpeling via de wiekenas te onderzoeken.

Een afdekplaat bestaande uit twee delen, één deel onder de as van de gietijzerenassenkop en het andere deel er juist boven, voorkomen samen met een verhoogde rand die zich rondom de as bevindt, het insijpelen van water.

Het vermoeden bestond dat de oorzaak van het lek in deze buurt te vinden moest zijn.

De bovenste metalen plaat moest verwijderd worden om een beter zicht te krijgen.

De plaat was bevestigd met schroeven langs de buitenkant. De binnenroede werd horizontaal gezet, zodanig dat ik op een zo'n veilig mogelijke manier de plaat kon verwijderen.

Op de foto die u rechts ziet, merk je eveneens op dat de dakbedekking in slechte staat verkeerd. Ondanks een vernieuwing van het dak een jaar geleden, zijn weer stukken roofing door de wind weggeblazen.

De wiekenas wordt op zijn plaats gehouden door twee houten blokken.
De gietijzeren assenkop ligt vooraan op de baansteen, die dienst doet als lagering. Deze wordt gesmeerd met reuzel(varkensvet). Dit vet ziet goudgeel bij het aanbrengen, maar na een tijdje krijgt het een zwarte kleur, zoals u ook ziet op de foto.

De verhoogde rand waarover ik eerder al sprak is aangeduid op de linkse figuur met de rode pijl.

De binnenroede ziet u hier rechts op de foto. De buitenroede bevindt zich het verste van de kap. Elke roede heeft twee kanten en bestaat uit één geheel. Eeen beter gekend woord,"wieken". De molen van Oelegem heeft gelaste roeden. Er zijn ook molens met geklinknagelde roeden of eiken gevluchten.

Na het verwijderen van de plaat, bleek uiteindelijk dat deze een geplooide rand had. De plooing bleek op enkele plaatsen reeds gescheurd te zijn. Wanneer dus regen tegen de plaat komt, lopen de druppels langs de plaat de geplooide rand in en worden deze rond de as naar onderen geleid. Maar omdat er scheuren in de plooi zitten, kan water toch binnensijpelen. De rand op de assenkop houdt dit water ook niet tegen, omdat de bovenste plaat achter deze rand komt. Het probleem is dus duidelijk en we zullen overwegen om eventueel een nieuwe afdekplaat te maken.
 Net na het opnieuw monteren van de afdekplaat en tussen de felle regenbuien door, nam ik even de tijd om ons dorpszicht even door de lens te halen.

Terwijl ik bezig was met het onderzoeken van de waterinsijpeling vooraan, was Jan bezig met het monteren van de keervang.

De keervang was aangebracht tijdens de restauratie in '97, maar was niet sterk genoeg.

De keervang doet het omgekeerde van het vangsysteem. De vang, de rem, is een metalen band die rond het grote wiel (het vangwiel) hangt. Deze zorgt dat de wieken kunnen worden stilgezet en blijven stilstaan. De vang werkt echter maar in één richting. Wanneer de wind uit een andere richting zou gaan waaien, wordt de metalen band opengeduwd en zouden de wieken in tegengestelde richting kunnen gaan draaien. Om zo'n situatie te vermijden, bestaat dus de keervang. Deze haakt in de kammen van het vangwiel en steunt op de kader van de molenkap.

Bij de restauratie was echter dat laatste vergeten en steunde de keervang op zijn scharnier, waardoor deze bij een beetje druk meteen zou afbreken. Ik hoef u eigenlijk niet te vertellen dat de keervang enorme druk kan ondervinden.

Hiernaast op de foto ziet u duidelijk het scharnier dat zorgt dat de keervang in- en uitgeschakeld kan worden. Tijdens het draaien wordt de keervang uitgeschakeld.

De keervang wordt via een touw bediend. We kunnen dit touw rond een houten klos vastmaken en zo beletten dat de keervang tijdens het draaien zou inhaken in het vangwiel.

Na een lange namiddag en slechts 4 omwentelingen van de molenas, trokken we de deur van de molen dicht.

 

 

 

Geplaatst op 13/12/2007 20:47:00 door Joël